Türk Basın Tarihindeki İlk Latin Harfli Makale

0

Makalede “Ş” sesinin “X” harfiyle, “Y” sesinin de “J” harfiyle gösterilmesi dikkat çekiyor. Yeni alfabe resmi olarak hazır olmadığı için, makalede Dil Encümeni üyelerinden İbrahim Necmi’nin (Dilmen) hazırladığı alfabe kullanılmış.

AJANS ÜNİVERSİTE

Türk basın tarihinin Latin harfleriyle yazılan ilk makalesinde göze çarpanlar bunlar. 27 Haziran 1928’de Milliyet tarafından yayımlanan ve Arap harfleriyle yazılmış gazetenin içinde ufacık bir yer kaplayan makale, “Bax veqil Ismet Paxa hazretlerinin Istambula gelixini” haber veriyor. Haberin hemen üzerinde yer alan ve Latin harflerinin nasıl okunacağını açıklayan kutucuk ve makalenin Arap harfleriyle tekrarı, gazetelerin değişen alfabe karşısında üstlendikleri öğretici role işaret ediyor. Makalenin Latin Harfleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Kasım 1928’den ve basının Latin harflerine geçtiği 1 Aralık 1928’den aylar önce yayımlanması da bu rolü destekler nitelikte. İlk makaleyi izleyen aylarda Cumhuriyetİkdam, Son Saat ve Hakimiyet-i Milliye gazetleri de yavaş yavaş Milliyet‘e katılıyor ve Türk basınındaki Latin harfleriyle yazılan makalelerin sayısı ve oranı, henüz Latin Harfleri Kanunu yürürlüğe girmeden önce git gide artmaya başlıyor. Milliyet‘in 29 Haziran 1928 sayısında da dönemin sayfa tasarımcılarının yüreklerine su serpen ufak bir haber bulunuyor: “Jeni harflerimiz okadar fazla jertutmyjor.”

 

Kaynak: National Geographic Türkiye

Share.

About Author

Comments are closed.