Kostak Delikanlı Oktay Arayıcı

0

AJANS ÜNİVERSİTE- Begüm ERGİNBAY

Oktay Arayıcı’nın, 60’lı yılların hareketli tiyatro ortamında bu sahne sanatının mutfağında çalışmaya başlayıp edindikleri yaratıcı bilgileri her açıdan değerli, parlak ürünlere dönüştüren Sermet Çağan, Vasıf Öngören, Güner Sümer, Asaf Çiyiltepe gibi sanatçılardan oluşan 70 kuşağı tiyatro adamlarından biri olduğunu ifade eden Doç. Dr. Pekman, bu kuşağın en belirgin özelliklerinin, ülke insanını kıskacı altına alan düzene karşı yapılan başkaldırılar ve bu ideolojik altyapının belirlediği özgün tiyatro anlayışı olduğunu belirtti.

Doç. Dr. Pekman, Rize’de dünyaya gelip ilk gençlik yıllarını orada geçiren Oktay Arayıcı’nın, 1956 yılında, yirmi yaşındayken katıldığı İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu ile başlayan, 1960 yılında yazdığı ve sahnelediği “Dışarıda Yağmur Var” oyunuyla devam eden tiyatro çalışmalarının, 1970 yılında ortaya koyduğu “Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası” adlı eseriyle yetkinliğe eriştiğini söyledi. Sözlerine devamla yazarın bu olgunluk dönemini, köylü tiyatrosu geleneğinden yararlanarak kaleme aldığı, Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü ile Avni Dilligil Tiyatro Ödülü’ne layık görülen “Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi” ve halk tiyatrosu geleneğine döndüğünü gösteren en tanınmış oyunu “Rumuz Goncagül” ile tamamladığı bilgisini verdi.

2

Tiyatrodan Beklentisi Farklıydı

“Kostak Delikanlı” lakabı ile bilinen Arayıcı’nın geleneksel tiyatroyu yorumlama biçimini değerlendiren Doç. Dr. Pekman, “Oyunlarında sergilediği toplumsal tavır ne geleneksel tiyatronun ne de onun o zamana kadar görülen yazılı uygulamalarındaki kıssadan hisseci edilgin tutumlarına benzememektedir. Yazar artık izleyicinin gerçeklerden kendine pay çıkarmasını ya da daha otoriter bir yaklaşımla ders almasını beklemekle yetinmemektedir.” dedi. Bu bağlamda, Arayıcı’nın tiyatrodan beklentisinin, yazarıyla, oyuncusuyla, seyircisiyle herkesin kendine düşen hisseyi bir değerlendirmeye tabi tutması, etkin bir rol üstlenerek kaderine karşı çıkması olduğunu vurguladı.

“İkinci Hedef” adlı senaryosu ile 1970’te Yunus Nadi Ödülü’nü alan Arayıcı’nın 1978 yılında yazdığı “At Gözlüğü” senaryosu, Yusuf Kurçenli yönetmenliğinde ekrana taşındı. Rutkay Aziz rejisiyle sahnelenen “Rumuz Goncagül”, 1987 yılında İrfan Tözüm’ün yönetmenliğinde sinemaya aktarıldı. Filmde başrolü Türkan Şoray üstlendi.

10

“Geleneksel Özelliklere Çağdaş Bakış Açışı”

Özdemir Nutku, Arayıcı’nın geleneksel formlardan hareketle ulaştığı olgunluğu şu sözlerle yorumlamaktadır: “En önemli yanı, geleneksel tiyatronun özelliklerini yeni, çağdaş bir anlayışla biçime oturtmuş olmasıdır. Arayıcı, geleneksel tiyatronun çoğu zaman biçimsel ve yüzeysel ele alınışından kurtulmuş ve tiyatronun asıl uygulaması gereken tavır, tekerleme, yabancılaştırma, soyutlama vb. gibi estetik olanaklardan yararlanmıştır. Çağdaş anlayış içerisinde, geleneksel özelliklere yeni bir bakış açısı getirmiştir.”

Share.

About Author

Comments are closed.